De firma gaat failliet. De vennoten ook?

Geplaatst op 24 maart 2015

De vennootschap onder firma ofwel een firma is een ondernemingsvorm waarbij twee of meer personen, de vennoten, een samenwerkingsverband aangaan om onder gemeenschappelijke naam een bedrijf uit te oefenen.

De firma heeft een afgescheiden vermogen, hetgeen inhoudt dat geld en goederen die in de firma zijn gestoken afgezonderd zijn van het privévermogen van de vennoten. Een schuldeiser van de firma kan zich voor zijn vordering bij voorrang verhalen op het vermogen van de firma.

Door het afgescheiden vermogen van de firma kan de firma ook als zodanig failliet gaan. Leidt dit faillissement dan ook automatisch tot het faillissement van de vennoten in privé?

Na 6 februari 2015 niet meer. De Hoge Raad is in haar arrest van die datum teruggekomen op zijn standpunt dat het faillissement van een firma per definitie zou leiden tot het faillissement van de vennoten.

Een faillissement van een firma had automatisch tot gevolg dat ook de eigenaren van de firma, de vennoten, in staat van faillissement werden verklaard. Het idee hierachter was dat de firma geen rechtspersoonlijkheid bezit en dus geen afgescheiden vermogen heeft en dat de vennoten hoofdelijk aansprakelijk zijn voor alle schulden van de zaak. Zo kon een zakelijke schuldeiser zich verhalen op het privévermogen van een van de vennoten, maar in omgekeerde situatie had een schuldeiser in privé geen verhaal op het vermogen van de firma.

Wat de Hoge Raad nu heeft overwogen is dat het faillissement van een firma over het algemeen wel tot gevolg zal hebben dat ook de vennoten failliet zullen gaan, maar dat dit niet noodzakelijkerwijs het logische gevolg hoeft te zijn.

De gedachte van de Hoge Raad is dat door het afgescheiden vermogen van een firma, de situatie kan ontstaan dat een firma niet meer kan, en dus heeft opgehouden te betalen. De firma wordt failliet verklaard. Dit terwijl de individuele vennoten of een van hen wellicht wel in staat zou kunnen zijn om de zakelijke schulden van de firma vanuit het privévermogen te voldoen. Als dat het geval is, dan is de vanuit privé betalende vennoot niet failliet. Zou hij desondanks failliet worden verklaard, dan zou dit een ernstige inbreuk tot gevolg kunnen hebben. Een failliet verklaarde verliest immers de bevoegdheid om over zijn eigen vermogen te beschikken en deze te beheren en ziet zich geconfronteerd met een curator die het vanaf dat moment voor het zeggen heeft en zal overgaan tot het te gelde maken van het privévermogen. Deze ongewenste situatie moet volgens de Hoge Raad niet onbeoordeeld en automatisch bij het faillissement van een firma worden opgeroepen.

Samengevat:
Het faillissement van een firma heeft met ingang van 6 februari 2015 niet meer van rechtswege het faillissement van de vennoten tot gevolg. Het faillissement van een individuele vennoot zal expliciet moeten worden verzocht. De rechter zal een dergelijk verzoek afzonderlijk moeten toetsen alvorens het faillissement uit te spreken.

Van der Veen & Kromhout

Daar kun je op sturen